słownik gwary śląskiej J - N

śląsko-polski

J ja tak U mje ja to jes ja, a niy to jes niy. U mnie tak znaczy tak, a nie to nie.
jakla bluza Seblyc sie ta jakla, bo ci bydzie gorko. Zdejmij bluzę, bo będzie ci gorąco.
jako jak Jako to żeś do mje pedzioł? Jak do mnie powiedziałeś?
jamrać lamentować Stoła na poszczotku izby i richtig jamrała. Stała na środku pokoju i naprawdę lamentowała.
japcok wino jabłkowe Japcok jes toni, ale jes niyzdrowy. Wino jabłkowe jest tanie, ale niezdrowe.
jo ja Nikt ci tego tak niy zrobi jak jo. Nikt ci tego nie zrobi tak jak ja.
jodło jedzenie Dobre jodło warzicie, pani. Dobrze pani gotuje.
juzaś znowu Juzaś mi sie portmanyj stracioł. Znów zgubiłam portmonetkę.
K kabza kieszeń Dzisio mom połno w kabzi. Dziś mam pełną kieszeń.
kaj gdzie A kaj tam, co to godosz? A gdzie tam, co też opowiadasz?
kajś gdzieś Pojechoł kajś na dugo rajza i go niy ma. Wyjechał gdzieś w długą podróż i nie ma go.
kakauszala łuska kakaowa Bydziesz szoł nazot to kup kakauszale. Kiedy będziesz wracać, kup łuskę kakaową.
kalny mętny Tyn zelter coś mocie kalny. Ta woda mineralna jest jakaś mętna.
kamela wielbłąd Z tom pukeltaszom nosz bajtel wyglondo jak kamela. Z tym tornistrem nasz synek wygląda jak wielbłąd.
kamerlik mały pokój Za dziołcha to jo miała swój kamerlik. Jako młoda dziewczyna mieszkałam w małym pokoju.
kamrat kolega Być kamrat i dej co zakurzyć. Bądź kolegą i poczęstuj papierosem.
kana bańka, pojemnik na płyn Na woda cza mieć kana i na mlyko tak samo. Trzeba mieć pojemnik na wodę i na mleko też.
kapelonek wikary Jak żech szła do kościoła to żech trefioła kapelonka. Kiedy szłam do kościoła, spotkałam wikarego.
kapuca kaptur Jak jes srogi wiater to naciągej kapuca na gowa. Kiedy wieje mocny wiatr, naciągaj kaptur na głowę.
kara taczki Na bauplacu mo być kara. Na placu budowy powinny być taczki.
karasol karuzela Jak jest łotpust to bajtle radzi jeżdzom na karasolu. W czasie odpustu mali chłopcy chętnie jeżdżą na karuzeli.
karbitka lampa karbidowa Downi na grubie niy boło lampów na sztrom yno karbitki. Dawniej w kopalniach nie było lamp elektrycznych tylko karbidowe.
karlus młodzieniec Paczcie pani, tyn wasz synek to już jes gryfny karlus. Niech pani popatrzy, pani syn wyrósł na przystojnego młodzieńca.
karminadel kotlet mielony Karminadle robione w doma som lepsze jak kupne. Kotlety mielone przygotowywane w domu są lepsze od tych ze sklepu.
kastlik pudełko Cza mu spaczeć jaki kastlik na graczki. Trzeba mu zorganizować jakieś pudełko na zabawki.
kauguma guma do żucia Dej mi jedna kauguma, som mosz sztyry. Daj mi jedną gumę do żucia, sam masz cztery.
kepa głowa W fusbal idzie grać kepom tak samo. W piłce nożnej można grać także głową.
keta łańcuch w rowerze Bes kety koło niy pojedzie. Bez łańcucha rower nie pojedzie.
kibel wiadro Downi kible były ze blachy a teroski som tak samo ze plastiku. Dawniej wiadra były blaszane a teraz są również z plastiku.
kichol nos Mo tako ryma, że go kichol boli. Ma taki katar, że aż go nos rozbolał.
kieca spódnica Jako gryfno modro kieca. Jaka ładna niebieska sukienka.
kiery który Kiery to wasz chop? Który z tych mężczyzn jest pani mężem?
kilać łaskotać Niy lubia jak mje kilosz. Nie lubię kiedy mnie łaskoczesz.
kista skrzynka Kup jako kista zeltra. Kup skrzynkę wody mineralnej.
kiszka kwaśne mleko Mom mlyko a kiszka tak samo. Mam mleko i kwaśne mleko także.
klachać plotkować Ida sie poklachać. Idę sobie poplotkować.
klajt sukienka Juzaś mosz pomaraszony klajt. Znowu ubrudziłaś sukienkę.
klamor grat Na fiśli to opa czimie same klamory. Na strychu dziadek trzyma same graty.
klapsznita kanapka Zrób mi jako klapsznita do roboty. Przygotuj mi jakąś kanapkę do pracy.
klawiyr pianino, fortepian Łod ni synek poradzi grać na klawiyrze. Jej syn potrafi grać na pianinie.
klepoki bilon Mom w kabzi same klepoki. W kieszeni mam sam bilon.
klipa niezdara Taki srogi karlus a tako klipa. Taki duży młodzieniec, a taki niezdarny.
kloper trzepaczka do dywanów Kaj sie stracioł nasz kloper? Gdzie się podziała nasza trzepaczka do dywanów?
klopsztanga trzepak Nasza cera juzaś klacho kole klopsztangi. Nasza córka znowu plotkuje przy trzepaku.
klosztor klasztor Downi to klosztory boły fszyndzie. Dawniej wszędzie były klasztory.
klosztorno zakonnica Nasza oma łoblyko sie jak jako klosztorno. Nasza babcia ubiera się jak zakonnica.
klotka winda zjazdowa w kopalni Bele sie szola niy urwała. Najważniejsze, żeby nie urwała się winda zjazdowa.
klupać stukać Zobejrz fto tam klupie do dźwiyrzy. Sprawdź kto tam puka do drzwi.
knefel guzik Wiela to mosz knefli przy jakli? Ile masz guzików w bluzie?
kocher podgrzewacz elektryczny Jak niy ma pieca, dobry i kocher. Kiedy nie ma pieca dobry i podgrzewacz elektryczny.
kofer waliza Kaj to ciśniesz z tym kofrym? Dokąd idziesz z tą walizą?
kokot kogut Kokot tak samo musi mieć futer. Również kogut potrzebuje karmy.
kokotek kran Kokotek łodkryncony a woda niy leci. Kran odkręcony, a woda nie leci.
kole obok Kole gruby boła srogo hołda. Obok kopalni była duża hałda.
kołkastla węglarka A kołkastla juzaś pusto! A węglarka znów pusta!
koło rower Na kole to jo gzuł yno za bajtla. Na rowerze pędziłem tylko jako mały chłopiec.
kołocz ciasto Mocie pani jaki kołocz? Czy jest w sprzedaży jakieś ciasto?
kołoczek drożdżówka Jak żeś jes godny co zjydz co, choby kołoczek. Jeżeli jesteś głodny to coś zjedz, chociażby drożdżówkę.
konsek kawałek Dejcie mi pani wusztu, yno mały konsek. Poproszę o kiełbasę, ale mały kawałek.
kopidoł grabarz Chyć sie jaki roboty, choby za kopidoła. Znajdź jakąś pracę, na przykład zostań grabarzem.
kopla sprzączka przy pasie Jak sie kopla popsuje to ci ślecom galoty. Jeżeli zepsuje się sprzączka przy pasie, spadną ci spodnie.
kopruch komar Fto sam napuścioł tela kopruchów? Kto tutaj wpuścił tyle komarów?
kragiel kołnierz Łozepni sie kragiel. Rozepnij sobie kołnierz.
krajzyga piła tarczowa Kamrat mi sprzedoł mocno krajzyga. Kolega sprzedał mi mocną piłę tarczową.
krauza słoik Te czi krauzy som do omy. Te trzy słoiki są dla babci.
krawatka krawat Gryfny chop to i krawatka gryfno musi mieć. Przystojny mężczyzna musi mieć ładny krawat.
krepel pączek Wiela krepli byś to chciała? Ile chcesz pączków?
kroć kroić Kroć chlyp tak samo cza umieć. Także kroić chleb trzeba umieć.
krojc trefl (w kartach) Niy chcom do mje prziść te krojce. Nie mogę się doczekać trefli.
kromflek obcas Idź prosto, bo sie połomiesz kromfleki. Idź prosto, bo połamiesz sobie obcasy.
kroszonka pisanka Gryfne mocie te kroszonki. Ładne ma pani pisanki.
krupniok kaszanka Do mje krupniok to jes nolepsze jodło. Kaszanka to dla mnie najlepsza potrawa.
krupy kasza We zupie dziś bydom krupy abo nudle? Dziś w zupie będzie kasza czy makaron?
kryka laska Opa łazi pod krykom. Dziadek chodzi o lasce.
krzok krzak Jechoł na kole i wjechoł we krzoki. Jechał na rowerze i wjechał w krzaki.
ksiynżoszek ksiądz Nosz ksiunżoszek poradzi godać durś czi godziny. Nasz ksiądz potrafi mówić przez trzy godziny bez przerwy.
kucać kaszleć Moj chop mo ryma i kuco. Mój mąż ma katar i kaszle.
kukać zaglądać, zerkać Kukoł na mje cołki czos. Cały czas na mnie patrzył.
kukowka kukułka Słyszołech dziś kukowka pod lasym. Słyszałem dzisiaj kukułkę pod lasem.
kupny kupiony (w odróżnieniu od domowego) Downi fszysko robiyli w doma a dzisio chcom mieć yno kupne. Kiedyś wszystko wyrabiano w domu, dziś każdy chce mieć takie ze sklepu.
kurzić palić papierosy Jo niy wiedzioł, że ty kurzisz. Nie wiedziałem, że palisz papierosy.
kurzok palacz Taki kurzok by sie móg kupić fojercok. Taki palacz mógłby sobie kupić zapalniczkę.
kusik całus Dej kusika. Pocałuj mnie.
kust wyżywienie Za cały kust musioł styknonć chlyb i woda. Za całe wyżywienie musiał wystarczyć chleb i woda.
kwarytka ćwiartka Dejcie mi kwarytka mlyka. Poproszę ćwierć litra mleka.
kwolić chwalić Jak cie niy kwolom, kwol sie som. Kiedy cię nikt nie chwali, pochwal się sam.
kyjza ser Oma poradzi zrobić kyjza z mlyka. Babcia potrafi zrobić ser z mleka.
L lacie papucie Niy chca dostać na geburstak juzaś laciów. Nie chcę znowu dostać na urodziny papuci.
lajbik stanik Po jakiymu to łazisz bez lajbika? Dlaczego chodzisz bez stanika?
lajerman kataryniarz Niy pamiyntom kiej żech łostatni roz widziała lajermana. Nie pamiętam kiedy ostatnio widziałam kataryniarza.
lajsta listwa Miyndzy ścianom i dylinom som takie lajsty. Między ścianą a podłogą są listwy.
larmo hałas Niy rób juzaś larma. Nie rób znowu hałasu.
lata poprzeczka (w piłce nożnej) To był prawie nec, ale bal piznoł w lata. Prawie była bramka, ale piłka uderzyła w poprzeczkę.
latoś tego roku, latem Latoś muszymy kajś pojechać na rajza. Tego roku musimy wybrać się na wycieczkę.
lauba ganek Po jakiymu to czimiesz kołkasla w laubie? Dlaczego trzymasz węglarkę na ganku?
lazaryt szpital Tak mje gowa boli, że chyba sie legna w lazarycie. Tak mnie boli głowa, że chyba położę się w szpitalu.
leber gapa, nieudacznik Pełno chopów a same lebry. Mnóstwo mężczyzn, ale samych nieudaczników.
leberwuszt wątrobianka We sklepie niy ma już leberwusztu. W sklepie nie ma już wątrobianki.
lebo albo Lebo tak, lebo tak. Albo tak, albo tak.
legitka legitymacja, dokument tożsamości Niy frasuj sie, może ftory znod twoja legitka. Nie mart się, może ktoś znalazł twoją legitymację.
legnonć sie położyć się Legni sie, boś sie richtig narobioł. Połóż się, bo naprawdę się napracowałeś.
leko łatwo Niy ma leko. Nie jest łatwo.
leżanka tapczan Leżanka niy może być kole dźwiyrzy. Tapczan nie może stać koło drzwi.
linkera kierownica Chyć sie linkery i niy jedź jak gupielok. Złap kierownicę i nie jedź jak głupek.
lipsta narzeczona Zaroski przidzie moja lipsta. Zaraz przyjdzie moja narzeczona.
listek list A napisoł ci jaki listek? A napisał do ciebie list?
liter litr Wola liter wody jak liter mlyka. Wolę litr wody niż litr mleka.
liznąć przewrócić się, upaść Jechoł na kole i liznął. Jechał rowerem i przewrócił się.
lojfer dywan Kaj to sprzedowajom takie lojfry? Gdzie sprzedają takie dywany?
lokaty kędzierzawy Za bajtla łon boł lokaty, a teroski niy jes. Jako dziecko był kędzierzawy, a teraz nie jest.
lopm włóczęga S ciebie to jest richtig lomp. Jesteś prawdziwym włóczęgą.
lotać biegać Yno byś lotała po sklepach. Tylko byś biegała po sklepach.
luft powietrze Jak ci sam źle to idź na luft. Jeżeli ci tutaj źle, wyjdź na powietrze.
luftbiksa strzelba wiatrówka Ida sie poszczilać z luftbiksy. Idę sobie postrzelać z wiatrówki.
luftować wietrzyć Sam jest tela kurzoków, że muszymy durś luftować. Jest tutaj tylu palaczy, że ciągle musimy wietrzyć.
lyjtkolba lutownica Kaj jes moja lyjtkolba? Gdzie jest moja lutownica?
lyjty lanie Niy maraś sie, bo dostaniesz lyjty. Nie brudź się, bo dostaniesz lanie.
lynga bułka paryska Dejcie mi ta większo lynga. Poproszę o tę większą bułkę paryską.
lynsztanga kierownica roweru Powieś nec na lynsztandze i gzuj do dom. Powieś siatkę na kierownicy i pędź do domu.

 

Ł łaska łasica Łaska poradzi udusić kokota. Łasica potrafi zadusić koguta.
łazić chodzić Jak fto za dużo łazi to potym sie musi legnonć. Jeśli ktoś za dużo chodzi, potem musi się położyć.
łazynga włóczęga Tyn moj chop to jest łazynga. Mój mąż to taka łazęga.
łobiesić powiesić Cza iś łobiesić fana we łoknie. Należy iść wywiesić flagę w oknie.
łobiod obiad Ło ftory bydzie łobiod? O której godzinie będzie obiad?
łoblyc sie ubrać się Juzaś niy mom sie w co łoblyc. Znowu nie mam się w co ubrać.
łoblyczynie ubranie A kajś to znod takie łobleczynie? A gdzie znalazłeś takie ubranie?
łobstoć wytrzymać Z tobom to ciynżko łobstoć. Trudno z tobą wytrzymać.
łobsztalować zamówić Łobsztaluj sie nowe szczewiki, te cza wyciepnonć. Zamów sobie nowe buty, te już są do wyrzucenia.
łogiyń ogień Dociep tam trocha dzewa do łognia. Dorzuć trochę drewna do ognia.
łojce rodzice Moi łojce nigdy ni gańby niy narobiyli. Moi rodzice nigdy nie przynieśli mi wstydu.
łoroz nagle Jechali my bankom a tu łoroz kontrola. Jechaliśmy tramwajem a tu nagle kontrola.
łorynżada oranżada Po wiela ta łorynżada? Ile kosztuje oranżada?
łosprawiać rozmawiać Łosprawiali my wczora ło twoi babie. Rozmawialiśmy wczoraj o twojej żonie.
łostawić zostawić Łostow mje w spokoju. Zostaw mnie w spokoju.
łostuda awantura Co sie trefiymy to łostuda. Ile razy się spotkamy, zawsze jest awantura.
łoszkrobiny obierki A łoszkrobiny żeś wyciep? Wyrzuciłeś obierki?
łoszkubiny darcie pierza Za tydziyń bydymy robić łoszkubiny. Za tydzień organizujemy darcie pierza.
łoświycić zaświecić Łoświyć lampa, bo ćma. Zapal lampę, bo ciemno.
łożryć sie upić się Ino mi sie tam w szynku niy łożryj. Tylko się nie upij w knajpie.

 

M majs kukurydza Radzi jycie majs? Smakuje panu/pani kukurydza?
majzel przecinak Na coś to łostawioł majzel na fiśli? Dlaczego zostawiłeś przecinak na strychu?
malyrz malarz Dobry malyrz poradzi wartko wymaluwać srogo izba. Dobry malarz potrafi szybko pomalować duży pokój.
mandle migdały Dowo sie do zisty mandle abo niy? Czy do babki dodaje się migdały, czy nie?
mantel płaszcz Kupia sie nowy mantel na zima. Kupię sobie nowy płaszcz na zimę.
maras błoto, brud Na ty drodze to jes som maras! Na tej drodze jest wyłącznie błoto!
marasić brudzić Niy maraś mi sam w mojym kamerliku. Nie brudź mi w moim pokoju.
masara duża mucha Masary to furgajom yno bez lato. Duże muchy latają tylko latem.
masny tłusty Te kartofle to zrobiyli takie fest masne. Ziemniaki przygotowano takie mocno tłuste.
masorz rzeźnik Nasz masorz poradzi zrobić nolepsze krupnioki. Nasz rzeźnik przygotowuje najlepszą kaszankę.
maszka kokardka Jako maszka mosz rada: bioło abo zielono? Jaka wstążka ci się podoba: biała czy zielona?
maszkyt smakołyk Kup jakich maszkytów do bajtli. Kup chłopcom jakichś smakołyków.
maznonć uderzyć Ciśba boła tako, że ftoś go maznoł bez pysk i niy wiy fto. Był taki tłok, że ktoś uderzył go w twarz i nie wie kto.
merta mirt Fto mo merta na łogródku? Kto hoduje mirt na ogródku?
merynka chusta na głowę w stroju ludowym Spaczcie sie nowo merynka. Niech pani sobie kupi nową chustę.
meter metr Dejcie mi dzewniano lajsta, tako na meter dugo. Poproszę listwę drewnianą, metr długości.
miano imię, nazwisko Jakie to mocie miano? Jak się pan/pani nazywa?
miech worek A co tam mocie w miechu? Co pan tam ma w worku?
mierzić denerwować Moja baba to mje durś mierzi. Moja żona ciągle mnie denerwuje.
miesionc miesiąc Na pyndzyjo cza robić cołki miesionc. Na wypłatę trzeba pracować cały miesiąc.
miesionczek księżyc Ale dziś miesionczek gryfnie świyci. Ale księżyc dziś ładnie świeci.
mietła miotła Sam jes tela marasu, że cza iść po mietła. Tu jest tyle brudu, że trzeba pójść po miotłę.
miglanc kombinator Ś niego jes richtig miglanc. On jest prawdziwym kombinatorem.
migym szybko Wrocej sam yno migym. Wracaj tutaj tylko szybko.
miyso mięso Juzaś niy ma miysa na łobiod. Znowu nie ma mięsa na obiad.
mlyko mleko Kaj żeś łostawioła kana na mlyko? Gdzie zostawiłaś bańkę na mleko?
modry niebieski Kfiotki som rostomajte: jedne czerwone, inksze modre. Kwiatki są różne: jedne czerwone, inne niebieskie.
moplik motorower Niy łaź piechty, kup sie moplik. Nie chodź piechotą, kup sobie motorower.
mota ćma Do izby wleciała mota. Do pokoju wpadła ćma.
motek młotek Ślecioł mi motek jak żech robioł na dachu. Kiedy pracowałem na dachu spadł mi młotek.
mulorz murarz Moj chop robi za mulorza. Mój mąż pracuje jako murarz.
muskla mięsień Chop musi mieć fest muskle. Mężczyzna powinien mieć dobrze rozwinięte mięśnie.
muterka nakrętka A kaj mosz muterka? A gdzie podziałeś nakrętkę?
myjtermas metr krawiecki Wiela to wom pani wyszło na tym myjtermasie. Ile pani wymierzyła tym metrem krawieckim?

 

N nachytać nałapać Jak fto chce chytać ryby najprzód musi nachytać chroboków. Jeżeli ktoś chce łowić ryby musi najpierw nałapać robaków.
najduch urwis Juzaś tyn najduch prziszoł do dom cołki czorny. Znów ten urwis wrócił do domu kompletnie ubrudzony.
napasztować zaczepiać Niy napasztuj moi lipsty. Nie zaczepiaj mojej narzeczonej.
naprany pijany Naprany mo siedzieć w doma a niy lotać łod borsztajnu do borsztajnu. Pijany powinien siedzieć w domu a nie biegać od krawężnika do krawężnika.
naprowdy naprawdę Co to godosz, naprowdy? Cóż ty opowiadasz, naprawdę?
nasuć nasypać Suj te wągle ze kołkastli. Nasyp węgla z węglarki.
nazdać nakrzyczeć Jak przidzie do dom to mu nazdom. Kiedy wróci do domu, nakrzyczę na niego.
nazot z powrotem Łaziyli my tam a nazot jak jakieś gupieloki. Chodziliśmy tam i z powrotem jak głupki.
nec siatka Wciep sie tyn grincojg do neca i idymy warzić. Włóż warzywa do siatki i chodźmy gotować.
niekiery niektóry Niekiero baba to poradzi zrobić stogo haja. Niektóre kobiety potrafią zrobić wielką awanturę.
niydziela niedziela Bez niydziela cza lazić we szakecie. W niedzielę należy chodzić w marynarce.
niyrod niechętnie Niyrod pija piwo, wola brauza. Niechętnie piję piwo, wolę napoje gazowane.
niyroz nieraz Do omy jeżdżymy cugiym, niyros sznelcugiym. Do babci jeździmy pociągiem, nieraz pośpiesznym.
niyskoro późno Pacz jak sie niyskoro łoroz zrobiyło. Poparz jak się nagle zrobiło późno.
niyskorzi później Wszystko zrobia, ale niyskorzi. Zrobię wszystko, ale później.
nociastek zakwas chlebowy Rób tyn nociastek, bo sie ćmi. Rób ten zakwas chlebowy, bo robi się późno.
nojprzód najpierw Nijprzód robota, potym szpasy. Najpierw praca, żarty później.
nudelkula wałek do ciasta Jo czimia nudelkula we byfyju. Przechowuję wałek do ciasta w kredensie.
nudle makaron Wasza baba robi nudle sama abo woli je kupić? Pana żona robi makaron sama, czy woli go kupować?
nupel smoczek Niy wyłaź z bajtlym z doma bez nupla. Kiedy wychodzisz z domu z dzieckiem, nie zapominaj smoczka.
nynać spać Łon nynoł jak jaki bajtel. Spał jak małe dziecko.

ANTRYJ.PL
redaktor naczelny - Zbigniew Markowski
adres redakcji: Nakło Śląskie, ul. Sienkiewicza 7